Leczenie farmakologiczne

W leczeniu bólu i sztywności stawów stosowanych jest wiele różnych leków. Do najczęściej stosowanych leków należą środki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), podawane w celu zmniejszenia nasilenia dolegliwości bólowych oraz obrzęków wywołanych zapaleniem stawów.

Należy pamiętać, że stosowanie NLPZ może wiązać się z występowaniem skutków ubocznych w postaci podrażnienie żołądka. U wielu osób występuje niestrawność, pieczenie, tworzą się wrzody. W rzadkich przypadkach mogą nagle wystąpić poważne reakcje, takie jak krwawienie. NLPZ nie powinny być przyjmowane przez osoby uczulone na aspirynę.

Innym rodzajem leków przepisywanych dla uśmierzenia silnego bólu i zmniejszenia obrzęków są kortykosteroidy. Zastrzyki z kortykosteroidów szybko i skutecznie łagodzą ból, można je jednak podawać tylko kilka razy do roku, ponieważ osłabiają one kości i chrząstki. Ponadto kortykosteroidy mogą powodować inne, potencjalnie poważne skutki uboczne. Przyjmowanie ich powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

Fizykoterapia
Stosowanie fizykoterapii może być pomocne w leczeniu choroby zwyrodnieniowej oraz reumatoidalnego zapalenia stawów. Fizykoterapeuta rehabilitant może zalecić na przykład:

• Ćwiczenia izometryczne („pchanie”), których celem jest zwiększenie siły mięśni bez konieczności narażania stawów objętych procesem zapalnym na nadmierne uszkodzenie
• Ćwiczenia izotoniczne ("ciągnięcie") mające na celu dalsze wzmocnienie siły mięśniowej i utrzymanie czynności stawu
• Codzienne spacery z użyciem laski lub innego typu urządzeń wspomagających, zależnie od potrzeb

Środki zastępujące płyn maziowy
U pacjentów, u których leczenie farmakologiczne i fizykoterapia nie przyniosły złagodzenia dolegliwości bólowych, czasowe ustąpienie bólu może przynieść wstrzyknięcie do jamy stawu „smaru stawowego”. Do wnętrza stawu wstrzykuje się środek zastępujący płyn maziowy, który działa jak smar, pokrywający uszkodzone powierzchnie stawowe. Harmonogram wstrzyknięć dostawowych oraz czas, na jaki udaje się złagodzić dolegliwości, są różne w zależności od zastosowanego preparatu oraz nasilenia zmian u konkretnej osoby. Zastrzyki te nie przyczyniają się jednak do wyleczenia uszkodzonego stawu, toteż po pewnym czasie, w związku z nasileniem się zmian zapalnych może zaistnieć konieczność wszczepienia endoprotezy stawu.

Całkowita wymiana stawu (wszczepienie endoprotezy)
Całkowita wymiana stawu zarezerwowana jest zwykle dla pacjentów z bardzo nasilonymi zmianami zwyrodnieniowymi w obrębie stawów. Większość pacjentów, którym wszczepiono endoprotezy stawów kolanowych, bądź biodrowych ukończyło 55 lat, jednak dzięki postępowi technologii w zakresie endoprotez, zabiegi te wykonywane są obecnie u coraz młodszych osób.

Kryteria są zróżnicowane, ale ogólnie można przyjąć, że przeprowadzenie całkowitej wymiany stawu (wszczepienie endoprotezy stawu) należy rozważyć u pacjenta w przypadku stwierdzenia:

• Ograniczenia ruchomości w stopniu utrudniającym nie tylko pracę, czy wypoczynek, ale wręcz wykonywanie podstawowych czynności dnia codziennego
• Utrzymywanie się dolegliwości bólowych, których nie sposób złagodzić za pomocą bardziej zachowawczych metod leczenia, takich jak opisane powyżej, utrzymujących się pomimo korzystania z laski oraz ograniczenia aktywności
• Usztywnienie stawu znacznego stopnia
• Stwierdzenia w badaniu radiologicznym zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawów lub innych nieprawidłowości